Hakan Kaplan 
İran heyeti, ABD ile geçici ateşkesin ardından kalıcı bir çözüm için Pakistan’ın İslamabad şehrine ulaştı. 11 Nisan’da gerçekleştirilecek önemli müzakereler, tarafların kalıcı bir ateşkes sağlama çabasını içermekte; ancak sahadaki gelişmeler ve diplomatik belirsizlikler bu süreci zorlaştırmakta. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın liderlik ettiği müzakere heyeti, ABD tarafında ise Başkan Yardımcısı James David Vance ile karşılaşacak.
28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından 8 Nisan’da ilan edilen geçici ateşkesin kalıcı hale getirilmesi amacıyla yapılan görüşmelerde, tarafların karşılıklı talepleri ve açıklamaları barış umudunu sarsıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın önerdiği 15 maddelik plan, İran’ın nükleer ve askeri programlarını kısıtlamayı öngörüyor. Bu kapsamda, İran’ın nükleer tesislerini kapatması, uranyum stoklarını azaltması ve balistik füze programını sınırlaması gibi koşullar yer almakta. Ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz geçişe açık olması gerektiği de belirtiliyor. Ancak İran yönetimi, bu maddeleri “egemenliğe müdahale” olarak nitelendirerek reddetti.
İran, ABD’nin teklifine yönelik olarak 10 maddelik bir karşı öneri sundu. Bu öneride, saldırmazlık garantisi, yaptırımların kaldırılması, sivil nükleer programın tanınması ve dondurulmuş varlıkların iadesi gibi konular öne çıkıyor. İran’ın dikkat çeken taleplerinden biri de Hürmüz Boğazı üzerinden geçiş yapan gemilerden ücret alınmasını içeren yeni düzenleme.
Ateşkes sonrası ABD yönetiminden gelen açıklamalar ise çelişkili bir tablo çiziyor. Trump, İran’ın önerilerini “mantıklı” olarak değerlendirirken, Beyaz Saray ve Başkan Yardımcısı Vance, bu talepleri “kabul edilemez” olarak nitelendiriyor.
Ateşkesin kapsamı konusunda en büyük tartışma ise Lübnan üzerinden yaşanmakta. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığını ifade ederken, ABD bu durumu yalanlamakta. İddialara göre, Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında yapılan görüşme sonrası Washington yönetimi tutum değişikliğine gitmiş. Netanyahu’nun etkisiyle Lübnan’ın ateşkes dışında tutulduğu iddia ediliyor.
