Kedilerdeki Kanser Genetiği İnsanlarla Paralellik Gösteriyor: Tedavi Seçeneklerinde Yenilikler Olabilir
Kedilerde sıkça rastlanan hastalıkların ve ölümlerin başlıca sebeplerinden biri olan kanser konusunda önemli bir gelişme yaşandı. Yapılan araştırmalar, kediler ve insanlar arasında kanserin genetik yapısında önemli benzerlikler olduğunu ortaya koydu. Kediler için kanser, sağlık sorunları ve ölüm oranları açısından ciddi bir tehdit oluştururken, insanlarda yapılan kanser araştırmaları ile kıyaslandığında, kedi tümörlerine yol açan genetik değişiklikler hakkında sınırlı bilgiye sahip olmamız dikkat çekici bir sorun teşkil ediyordu. Bu durum, hem kediler için spesifik tedavi yöntemlerinin geliştirilmesini zorlaştırıyor hem de dünya genelinde milyonlarca evcil hayvanın etkilenmesine neden olan bu hastalıkla ilgili bilimsel verilerin toplanmasını engelliyordu. Ancak, yeni bir dönemin habercisi olabilecek araştırmalar ortaya çıkmış olabilir.
Uluslararası bir ekip tarafından gerçekleştirilen ve yaklaşık 500 kediyi kapsayan geniş kapsamlı bir çalışma, kedi kanserine dair daha önce yapılmış en kapsamlı genetik incelemelerden birini sunuyor. Science dergisinde yayımlanan bu araştırmada, 493 kediden alınan tümör örnekleri incelenerek, kedilerdeki kanser türleri ile insanlardaki kanser vakaları arasında belirgin benzerliklerin olduğu keşfedildi. Araştırmanın sonuçları, veteriner hekimlerin kedi kanserini daha iyi anlamalarına yardımcı olabileceği gibi, insan kanseri tedavilerine dair yeni bilgiler sunabilir.
Uzun yıllardır kedi kanserinin genetik yapısı konusunda pek çok bilinmezlik bulunuyordu. Oysa ki, köpekler kanser araştırmalarında giderek daha fazla ilgiyle incelenirken, kediler bu alanda yeterince ele alınmamıştı. Ancak yeni çalışma, bu eksikliği önemli ölçüde tamamlamış görünüyor. Araştırma, beş farklı ülkeden toplanan kedi tümörleri ile sağlıklı dokuların genetik dizilimini ortaya koydu. Analizler sonucunda, insan kanserleriyle örtüşen birçok genetik özellik yanı sıra, kansere sebep olan 31 gen tespit edildi.
Özellikle dikkat çeken bulgulardan biri, incelenen kedi meme tümörlerinin yarısından fazlasında FBXW7 geninin mutasyonlarıyla ilgili verilerin elde edilmesiydi. Bu genin benzer mutasyonlarının insanlarda bazı meme kanseri türleriyle kötü seyir arasında ilişkili olduğu belirtildi. Ayrıca, kan, kemik, akciğer, deri, sindirim sistemi ve merkezi sinir sistemini etkileyen kedi ve insan kanserleri arasında başka benzerlikler de ortaya kondu.
Guelph Üniversitesi’nden Dr. Geoffrey Wood, çalışmanın sonuçlarının insanlarda kansere yol açan birçok biyolojik sürecin kedilerde de geçerli olabileceğini gösterdiğini ifade etti. Aynı zamanda, belirli mutasyonları taşıyan kedi tümörlerine karşı bazı kemoterapi ilaçlarının özel olarak etkili olabileceği gözlemlendi. Bu gözlemler, canlı hastalar üzerindeki deneylerden ziyade doku örnekleri kullanılarak yapılmış olsa da, bilim insanları bu gelişmelerin gelecekteki tedavi yöntemlerine dair umut vaat ettiğini düşünüyor.
