İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO ve Avrupa’ya yönelik sert eleştirilerinin ardından Avrupa’nın güvenliği konusunda önemli bir tartışmayı yeniden gündeme getirdi. Albares, Avrupa Birliği’nin (AB) güvenliğini sadece NATO’ya bağlı kalarak sağlayamayacağını belirterek, bağımsız bir Avrupa ordusunun kurulması gerektiğini vurguladı. Politico’ya yaptığı açıklamada, Avrupa’nın güvenliğinin Washington’un kararlarına bağımlı olmaması gerektiğini ifade eden Albares, “Her sabah ABD’nin bir sonraki adımını düşünerek uyanamayız. Halkımız daha iyisini hak ediyor” dedi.
Albares, Trump yönetiminin Avrupa üzerindeki baskılarının AB için yeni bir dönemin başlangıcını işaret ettiğini savundu. “Bu, Avrupa’nın egemenlik ve bağımsızlık anıdır. Amerikalılar bizi buna zorluyor” diyen Albares, Avrupa’nın askeri ve ekonomik bağımlılıktan kurtulması gerektiğinin altını çizdi. “Bağımlılıktan kurtulmak; ister ticaret tarifeleri ister askeri tehditler olsun, baskıdan kurtulmak anlamına gelir” diye ekledi.
Albares, AB’nin NATO’nun meşhur “5. Madde” benzeri ortak bir savunma mekanizması oluşturması gerektiğini belirtti. NATO’nun 5. maddesi, bir üye ülkeye yapılan saldırının tüm ittifaka yapılmış sayılmasını öngörüyor. “Caydırıcılığı yeniden inşa etmeliyiz. Bize saldırmayı düşünen herkes, karşısında birleşmiş bir Avrupa bulacağını bilmelidir” diyen İspanyol bakan, Avrupa’nın kendi güvenlik şemsiyesini oluşturmasının kaçınılmaz hale geldiğini vurguladı.
AB’nin mevcut anlaşmalarında yer alan 42.7 maddesi teorik olarak ortak savunmayı öngörse de, Brüksel’in bunu destekleyecek askeri kapasiteye sahip olmadığı düşünülüyor. Madrid yönetimi, Trump ile yaşanan gerilimlerde önemli bir konumda yer alıyor. Trump, İspanya’nın savunma harcamalarını GSYİH’nın yüzde 5’ine çıkarma çağrısını reddetmesi nedeniyle ek gümrük tarifeleri uygulamakla tehdit etmişti. Ayrıca, Başbakan Pedro Sanchez’in İran’a karşı savaş politikasına destek vermemesi durumunda İspanya’daki Amerikan askerlerini çekmeyi ve ülkenin NATO’daki konumunu sorgulamayı gündeme getirmişti.
Avrupa’da “askeri bağımsızlık” tartışmaları, AB üyesi 27 ülkenin 24’ünün aynı zamanda NATO üyesi olmasına rağmen hız kazandı. Birçok Avrupa ülkesi, NATO’dan tamamen kopmak yerine mevcut yapı içinde askeri kapasiteyi güçlendirmeyi savunuyor. Bu doğrultuda, hava savunma sistemleri, uzun menzilli füzeler ve uydu istihbaratı gibi alanlarda yatırımların artırılması planlanıyor.
Bu hafta Brüksel’de gerçekleştirilecek AB dışişleri ve savunma bakanları toplantısında Avrupa’nın askeri bağımsızlığı ana gündem maddelerinden biri olacak. Ayrıca, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in eski Almanya Başbakanı Gerhard Schröder’in Moskova ile görüşmelerde AB adına arabulucu olmasına dair önerisini reddetti.
